Εργαστήριο Κατασκευής Ανιχνευτών Στοιχειδών Σωματιδίων

Construction Laboratory for Particle Detectors (ATLAS)

Η  ερευνητική  ομάδα  δημιουργήθηκε  το  1995  και  απαρτίζονταν  από  επιστήμονες – ερευνητές στην πειραματική  φυσική  στοιχειωδών  σωματιδίων  του  εργαστηρίου  Πυρηνικής  Φυσικής  του  Τμήματος Φυσικής  και  από  επιστήμονες – ερευνητές  μηχανολόγους  του  εργαστηρίου  εργαλειομηχανών  και διαμορφωτικής μηχανολογίας του Τμήματος Μηχανολόγων Μηχανικών.

Τα  τελευταία  χρόνια  στην  ομάδα  προστέθηκε  και  ερευνητική  ομάδα  που  περιλαμβάνει  και επιστήμονες – ερευνητές του εργαστηρίου Ηλεκτρονικής του Τμήματος Φυσικής.

Η  ερευνητική  ομάδα  «ΑΤLAS  ΑΠΘ»  από  το  1998  έως  το  2004 κατασκεύασε στο ΑΠΘ μαζί με τις ομάδες από τα ΕΚΠΑ και ΕΜΠ 112 θαλάμους ανίχνευσης μιονίων για το πείραμα ATLAS στο CERN. Από το 2004 έως το 2006 συμμετείχε στον εξοπλισμό των θαλάμων με  ηλεκτρονικά,  με  συστήματα  αερίων  και  ευθυγράμμισης  και  στον  έλεγχο  καλής  λειτουργίας των ανιχνευτών  πριν  από  την  εγκατάστασή  τους  στον  ανιχνευτή  ATLAS.  Για  την  κατασκευή  αυτών  των ανιχνευτών η ομάδα συνεργάστηκε με ομάδες από το Saclay (FR), Freiburg (D), Frascati & Roma I (I), Nikhef(NL), UoMissigan(USA).

Από  το    2007  η  ομάδα  ATLAS  του  ΑΠΘ  συμμετέχει  στη  ανάπτυξη  ανιχνευτών  Μicromegas  μεγάλων διαστάσεων  μέσω  της  συνεργασίας  R&D  MAMMA  (Muon  Atlas  MicroMegas  Activity),  στο  CERN,  για την ανάπτυξη ανιχνευτών μιονίων ικανών να λειτουργήσουν στις συνθήκες του High Luminosity LHC (HL – LHC)  για  την  αναβάθμιση  του  εμπρόσθιου  μέρους  του  μιονικού  φασματομέτρου  του  ανιχνευτή ATLAS (New Small Wheel – NSW). Είναι μία συνεργασία με CERN, Broohaven National Laboratory (BNL), Harvard Un.,ΕΜΠ, Univ. of Freibourg, DUBNA, MPI, CEA Saclay, Un. Arizona, Un. Naples και INFN της Ιταλίας και άλλα Πανεπιστήμια.

Από το 2013 ανέλαβε να κατασκευάσει σε συνεργασία με το εργαστήριο της Dubna (Russia) μεγάλους ανιχνευτές μιονίων της τεχολογίας Micromegas για την αναβάθμιση του NSW του ανιχνευτή ATLAS στο CERN.

Από το 2013 συμμετέχει στην ανάπτυξη ενός γρήγορου συστήματος σκανδαλισμού, του συστήματος FTK  (Fast  TracΚer).  Το  σύστημα  αποτελεί  μέρος  της  αναβάθμισης  του  συστήματος  επιλογής δεδoμένων σε πραγματικό χρόνο (online), του πειράματος ATLAS. Είναι μία συνεργασία με INFN και Un.Pisa(I),  CERN,  CNRS/Paris,  Geneva  University,  Chicago  University  και  των  εταιριών  CAEN  (I)  και Prisma Elctr (GR). Το σύστημα FTK βασίζεται στην τεχνολογία FPGA και Associative Memories.

Συνεργαζόμενα Τμήματα:

• Τμήμα Φυσικής ΑΠΘ
  • ​Εργαστήριο Πυρηνικής Φυσικής
  • Τομέας Ηλεκτρονικής

• Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών ΑΠΘ
  • ​Εργαστήριο Εργαλειομηχανών

Η ομάδα ασχολείται με τα εξής ερευνητικά θέματα:

• Aνάπτυξη καινοτόμων, πρωτότυπων ιδεών για ανίχνευση σωματιδίων.
• Ανάπτυξη ανιχνευτών micromegas μεγάλου μεγέθους για την αναβάθμιση του φασματομέτρου μιονίων του πειράματος ATLAS για το περιβάλλον του Super LHC.
• Ανάπτυξη ανιχνευτών χρονικής διακριτικής ικανότητας της τάξης 25 picosec.
• Ανάπτυξη συστήματος Hardware tracking processors (Fast Tracker, FTK) για το TDAQ του πειράματος ATLAS.
• Μελέτες για ανακάλυψη Νέας Φυσικής με τα δεδομένα του πειράματος ATLAS.

Οι δραστηριότητες της ομάδας ATLAS έχουν ως στόχο:

• Την έρευνα και ανάπτυξη τεχνολογίας ανιχνευτών σωματιδιακής φυσικής.
• Την κατασκευή και τον έλεγχο μεγάλης κλίμακας ανιχνευτών για πειράματα σωματιδιακής φυσικής  (CERN).